ABD’de son aylarda bilim insanları, savunma projeleriyle ilişkili araştırmacılar ve kritik teknoloji alanlarında çalışmış birtakım isimlerin kaybolması ya da kuşkulu biçimde hayatını kaybetmesi, ülkede yeni bir tartışmanın fitilini ateşledi. Bilhassa uzay, füze, nükleer araştırma ve ileri teknoloji üzere hassas alanlarla bağlı bireylerin peş peşe gündeme gelmesi, olayların sırf tesadüf olup olmadığı sorusunu büyüttü. Eski FBI yöneticilerinden Chris Swecker’ın “yabancı istihbarat ihtimali” vurgusu ise bu evrakları daha da tartışmalı hale getirdi.
Şu ana kadar resmi makamlar tarafından bütün bu olayların tek bir casusluk zincirinin kesimi olduğu istikametinde açıklanmış kesin bir sonuç yok. Lakin zamanlama, kaybolan ya da ölen birtakım şahısların vazife alanları ve evrakların bir kısmındaki belirsizlikler, ABD kamuoyunda önemli bir kuşku yaratmış durumda. Bilhassa Soğuk Savaş’tan bu yana stratejik teknolojilerde çalışan isimlerin yabancı servislerin radarında olduğu düşünüldüğünde, bu olaylar daha da dikkat cazibeli hale geliyor.
KAYIP İSİMLER TIPKI DEVİRDE GÜNDEME GELDİ
Tartışmanın merkezinde, kısa sayılabilecek bir vakit aralığında peş peşe ortaya çıkan kayıp olayları bulunuyor. Bu isimlerden biri, emekli Hava Kuvvetleri generali William Neil McCasland. New Mexico’da kaybolan McCasland’ın savunma ve araştırma projeleriyle temaslı geçmişi, evrakını sıradan bir kayıp olayının ötesine taşıdı. Birebir formda, NASA kontaklı mühendis Monica Jacinto Reza’nın yürüyüş sırasında ortadan kaybolması da büyük yankı uyandırdı.
Los Alamos Ulusal Laboratuvarı’nda çalışan Melissa Casias’ın kaybolması ise tartışmayı daha da büyüttü. Zira Los Alamos ismi, direkt nükleer araştırmalar ve ABD’nin en hassas teknik alanlarından biriyle özdeşleşiyor. Eski bir Los Alamos çalışanı olan Anthony Chavez’in de emsal biçimde ortadan kaybolması, bu olayların birebir çerçevede ele alınmasına yol açtı. Bilhassa birtakım olaylarda bireylerin telefon, araç ya da günlük eşyalarını geride bırakmış olmaları, spekülasyonları artırdı.
Elbette emsal özellikler taşıyan kayıp evraklarının varlığı tek başına ortak bir planı kanıtlamıyor. Fakat tıpkı bölgelerde, benzeri devirlerde ve emsal hassas çalışma alanlarına sahip isimler etrafında oluşan bu tablo, ister istemez daha büyük bir ilişki ihtimalini gündeme getiriyor.
https://twitter.com/BabyD1111229/status/2034623205013356770
ŞÜPHELİ VEFATLAR TARTIŞMAYI DERİNLEŞTİRDİ
Kayıp olaylarına ek olarak birtakım bilim insanlarının vefatı de bu tartışmanın modülü haline geldi. Bu isimlerden kimileri kendi konutlarında öldürülmüş halde bulundu, kimi belgelerde ise vefatın nasıl gerçekleştiği konusunda kamuoyuna sonlu bilgi verildi. Bilhassa güç, uzay ve ileri teknoloji alanlarında çalışan bireylerin bu listeye dahil edilmesi, sıradan isimli olayların ötesinde yorumların yapılmasına neden oldu.
Bazı olaylarda soruşturma makamları belli şüpheliler üzerinde durmuş olsa da, motivasyon konusu her evrakta net biçimde açıklığa kavuşmuş değil. Bir cinayetin şahsî husumetten mi, rastlantısal bir şiddet olayından mı, yoksa maksatlı bir hücumdan mı kaynaklandığı her vakit birinci evrede kolay anlaşılamıyor. Tam da bu nedenle birtakım eski güvenlik yetkilileri, dağınık görünen bu evrakların federal seviyede ortak bir mercekle incelenmesi gerektiğini savunuyor.
Öte yandan birtakım olaylarda birinci incelemelerde cinayet kuşkusuna rastlanmadığı da belirtiliyor. Bu da tüm evrakları tek bir başlık altında toplamanın riskli olduğunu gösteriyor. Fakat kamuoyundaki asıl korku, birbirinden bağımsız üzere görünen olayların aslında daha geniş bir fotoğrafın modülleri olup olmadığı.
ESKİ FBI YETKİLİSİ NEDEN CASUSLUK İHTİMALİNE İŞARET EDİYOR?
Eski FBI yöneticisi Chris Swecker’ın çıkışı, olayları farklı bir boyuta taşıdı. Swecker’a nazaran bilhassa roket itki sistemleri, nükleer teknoloji, uzay araştırmaları ve gibisi alanlarda çalışan Amerikalı uzmanlar uzun müddettir düşman ya da rakip ülkelerin maksadında. Ona nazaran yabancı servisler sadece bilgi çalmaya çalışmıyor; vakit zaman bu bilgilere sahip bireyleri baskı altına almak, kandırmak, satın almak ya da etkisiz hale getirmek de kullanılan yollar ortasında görülebiliyor.
Bu görüş yeni değil. Soğuk Savaş devrinden beri nükleer teknoloji, füze sistemleri ve ileri savunma araştırmaları istihbarat savaşlarının merkezinde yer aldı. ABD, Sovyetler Birliği, Çin ve öbür ülkeler ortasında yıllar boyunca süren teknoloji yarışı, sadece laboratuvarlarda değil gölgede yürüyen operasyonlarla da şekillendi. Bu yüzden bugün emsal alanlarda çalışan birtakım şahısların kaybolması, eski istihbaratçıların aklına direkt casusluk senaryolarını getiriyor.
Yine de burada kıymetli bir ayrım var: İstihbarat dünyasında bu türlü metotların geçmişte var olması, günümüzdeki her kuşkulu olayın otomatik olarak bir yabancı operasyon olduğu manasına gelmiyor. Lakin Swecker üzere isimler, tam da bu ihtimal göz gerisi edilmesin diye daha kapsamlı soruşturma daveti yapıyor.
https://twitter.com/stockbella/status/2044489684986781998
RESMİ İSPAT YOK ANCAK KUŞKU GÜÇLENİYOR
Bugün prestijiyle ABD’deki lokal polis üniteleri ve öteki kurumlar, kelam konusu olayların tamamının tek elden yönetilen bir casusluk operasyonu olduğuna dair kamuoyuna açık bir doğrulama yapmış değil. Bu nedenle ortada katılaşmış bir “komplo” belgesi bulunmuyor. Lakin kimi olayların hâlâ çözülememiş olması, kimi ölümlerde motivasyonun netleşmemesi ve kaybolan isimlerin hassas alanlarla irtibatlı olması, kuşkuların dinmesini de engelliyor.
Asıl dikkat çeken noktalardan biri, bu olayların ulusal güvenlik açısından kritik sayılabilecek teknolojiler etrafında kümelenmesi. Uzay araştırmaları, füze motorları, gelişmiş gereçler, nükleer laboratuvarlar ve savunma programları üzere alanlar aslında yıllardır global rekabetin merkezinde yer alıyor. Bu türlü bir tabloda, bu çevrelerden gelen her kayıp ya da kuşkulu mevt doğal olarak daha fazla dikkat çekiyor.
Bu nedenle birtakım uzmanlar, olayların tek tek ele alınmasının yetersiz olabileceğini savunuyor. Onlara nazaran farklı eyaletlerde açılmış belgeler, federal seviyede ortak bir tahlille yine değerlendirilmeli. Zira bazen tek başına sıradan görünen bir olay, öbür bir belgeyle yan yana getirildiğinde farklı bir mana kazanabiliyor.
Sonuç olarak bugün için ortada kanıtlanmış büyük bir casusluk operasyonu yok. Lakin ABD’deki bu kayıp ve mevt zinciri, bilhassa stratejik teknoloji alanlarında çalışan bireylerin güvenliği konusunda önemli soru işaretleri doğurmuş durumda. Bu yüzden sıkıntı artık sırf birkaç isimli belge olmaktan çıkmış görünüyor. Giderek daha fazla kişi, bu olayların nitekim birbirinden bağımsız mı olduğu, yoksa perde ardında daha karanlık bir hesaplaşmanın mı bulunduğu sorusunun peşine düşüyor.
