İran ile ABD ve İsrail ortasında varılan ateşkes sonrasında Hürmüz Boğazı da tam olarak gemi trafiğine açıldı.
Savaşın şimdilik sona ermiş görünmesinin akabinde, ekonomik maliyetler de gün yüzüne çıkıyor.
İran Savaşı’nın başlamasından itibaren geçen yaklaşık 50 günlük süreçte, global güç piyasalarında önemli bir arz kaybı yaşandı.
Reuters dataları ve analist değerlendirmelerine nazaran, üretilemeyen ham petrolün ekonomik karşılığı 50 milyar doları aştı.
500 MİLYAR VARİL, PİYASADAN ÇEKİLDİ
Savaş müddetince yaklaşık 500 milyon varil petrolün global piyasaya girmediği hesaplandı. Bu ölçünün tesiri, dünya genelinde haftalar süren ulaşım ve ekonomik faaliyetlere denk gelen bir kesinti ölçeğinde bedellendiriliyor.
Analistlere nazaran bu kayıp;
Küresel havacılığın yaklaşık 10 hafta durması
Dünya kara nakliyatının 11 gün kesilmesi
Küresel iktisadın 5 gün boyunca petrolsüz kalması
gibi senaryolarla kıyaslanabilecek büyüklükte.
BÖLGESEL ÜRETİM SERT ETKİLENDİ
Mart ayında Körfez bölgesinde günlük yaklaşık 8 milyon varillik üretim kaybı yaşandı. Bu sayı, dünyanın en büyük güç şirketlerinin toplam üretim düzeylerine yakın bir düşüşe işaret ediyor.
Körfez Bölgesi’nde ayrıyeten jet yakıtı ihracatında da önemli gerileme görüldü. Suudi Arabistan, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt, Bahreyn ve Umman’ın ihracatı kısa müddette milyonlarca varil düzeyinden sert biçimde düştü.
HAVACILIK VE NAKLİYECİLİKTE MUADİL ŞOK
Yaşanan düşüşün, New York–Londra sınırında yaklaşık 20 bin gidiş-dönüş uçuşunu karşılayabilecek yakıt ölçüsüne denk geldiği hesaplanıyor. Bu durum, global lojistik zincirinde baskıyı artırdı.
50 MİLYAR DOLARLIK EKONOMİK ETKİ
Petrol fiyatlarının savaş müddetince ortalama varil başına 100 dolar düzeyinde seyretmesi, toplam kaybı yaklaşık 50 milyar dolara çıkardı. Bu sayının, kimi Avrupa ülkelerinin yıllık ekonomilerine yakın büyüklükte olduğu belirtiliyor.
TOPARLANMA SÜRECİ UZAYABİLİR
Hürmüz Boğazı’ndaki ticari akışın kısmen açık olmasına karşın, üretim ve sevkiyatın olağana dönmesinin vakit alacağı tabir ediliyor. Hürmüz Boğazı üzerinden geçen güç trafiğindeki kırılganlık, piyasalardaki meçhullüğü artırıyor.
ENERJİ ALTYAPISINDA KALICI TESİR RİSKİ
Uzmanlar, kimi bölgelerdeki üretim alanlarının tekrar tam kapasiteye ulaşmasının aylar sürebileceğini belirtiyor. Rafineri ve LNG tesislerinde yaşanan hasarların ise toparlanma sürecini yıllara yayabileceği tabir ediliyor.
