Avrupa’da gitgide daha fazla ülke, çocuk ve gençlerin internette denetimsiz formda vakit geçirmesinin yol açtığı riskleri azaltmanın yollarını arıyor.
Türkiye’nin de dahil olduğu bul ülkeler, toplumsal medya kullanımına yönelik yeni kısıtlamalar ve düzenlemeler üzerinde çalışmayı sürdürüyor.
Çocukların toplumsal medyada uygunsuz içeriklere maruz kalması, bağımlılık riski ve ruh sıhhati üzerindeki olumsuz tesirler, küçük yaştakilere yönelik toplumsal medya kısıtlamalarını Avrupa’da giderek daha fazla ülkenin gündemine taşıyor.
AİLELER ENDİŞELİ
Son olarak İngiltere Başbakanı Keir Starmer, çocukların internetteki güvenliği konusunda ailelerin kaygılı olduğunu belirterek, toplumsal medya şirketlerinin temsilcilerini daha süratli adımlar atmaları için görüşmeye çağırdı.
“ÇOCUKLARI İNTERNETTE İNANÇTA TUTMAK İÇİN NE GEREKİYORSA YAPACAĞIM”
Starmer, “Sosyal medya çocukların kendilerini nasıl gördüğünü, arkadaşlıklarını ve etraflarındaki dünyayı şekillendiriyor. Buradan gelen risklere karşı göz yummak mümkün değil. Çocukları internette inançta tutmak için ne gerekiyorsa yapacağım.” dedi.
16 YAŞ SINIRI
İngiltere’de var olan düzenlemelerin çocukları internetin ziyanlı tesirlerinden korumadığına işaret eden Starmer, kısa müddet içinde 16 yaş altının toplumsal medya kullanımını engelleme ya da kısıtlama konusunda gerekli adımı atacaklarını bildirdi.
“DİJİTAL YAŞ DOĞRULAMA UYGULAMASI KULLANILACAK”
Avrupa Birliği (AB) Komitesi Lideri Ursula von der Leyen de çocukların çevrim içi güvenliğini artırmayı hedefleyen yeni “dijital yaş doğrulama uygulaması”nın teknik olarak hazır olduğunu ve yakında kullanıma sunulacağını açıkladı.
Von der Leyen toplumsal medya platformlarının son derece bağımlılık yaratan dizaynlar sunduğunu, “sonsuz kaydırma özelliğinin” bu bağımlılığı beslediğini söyledi.
YUNANİSTAN
Yunanistan’da 15 yaşından küçüklerin toplumsal medya kullanımının 1 Ocak 2027 prestijiyle yasaklanacağı duyuruldu.
Kararı duyuran Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis, son yıllarda ebeveyn ve uzmanlarla yaptığı görüşmelerde çocukların gerilimli olduğu, ahenge zorluğu çektiği, daima cep telefonlarına baktığı bilgisinin aktarıldığını, çocukların uzun müddet ekrana bakmaları sebebiyle beyinlerinin yorulduğunu kaydetti.
Bu nedenle sıkıntı bir karar alacaklarını vurgulayan Miçotakis, 15 yaşından küçüklerin toplumsal medyaya erişiminin yasaklanacağı bilgisini verdi.
FİNLANDİYA
Finlandiya’da Sıhhat ve Refah Enstitüsü ile Finlandiya Ulusal Eğitim Ajansı, 13 yaş altındaki çocukların kendilerine ilişkin akıllı telefonlarının olmaması ve toplumsal medya kullanmalarına müsaade verilmemesi gerektiğini tavsiye etti.
Finlandiya Başbakanı Petteri Orpo da çocuklar ve gençler ortasında fizikî aktivitenin ve hobilere iştirakin azalmasına ait telaşları münasebet göstererek, 15 yaşın altındaki çocukların toplumsal medya kullanımının yasaklanmasına takviye verdiğini açıkladı.
Bu eğilimi “derin kaygı verici” olarak nitelendiren Orpo, toplumsal medyanın çocukların daha sağlıklı ve daha faal hayat usullerini benimsemelerinin önündeki esas pürüzlerden biri haline geldiğine dikkati çekti.
İSVEÇ
İsveç hükümeti, çocukların sınıfta öğrenmeye odaklanabilmelerini sağlamak emeliyle ilkokul ve ortaokullarda cep telefonlarının yasaklanmasını planladığını bildirdi.
DANİMARKA
Danimarka’da da 15 yaş altındaki çocuklar için toplumsal medya platformlarının yasaklanmasına yönelik çalışmalar yürütülüyor. Hükümet, hususla ilgili Kasım 2025’te parlamentodaki üç koalisyon partisi ile iki muhalefet partisinin dayanağını aldığını duyurdu.
Danimarka Dijital İşler Bakanlığı da yasak kapsamında kullanılabilecek yaş doğrulama araçlarını içeren uygulamayı hayata geçirecek.
NORVEÇ
Norveç hükümeti, 15 yaş altındakiler için toplumsal medyayı yasaklamayı öngören yasa teklifine ait görüş almak maksadıyla kamuoyu istişaresi başlattı. Görüntü oyunları ile okul yahut ders dışı faaliyetlerle ilgili irtibatta hizmet olarak kullanılan platformların önerilen yasa tasarısı kapsamı dışında tutulacağı belirtildi.
FRANSA
Fransız Parlamentosunun üst kanadı Senatoda 15 yaşından küçüklere makul kurallar altında toplumsal medya yasağı getiren yasa tasarısı kabul edildi. Yasa, gençlerin fizikî, zihinsel ve ahlaki gelişimlerini olumsuz etkileyebilecek toplumsal medya platformlarının çıkarılacak bir kararnameyle 15 yaşından küçüklere yasaklanmasını ve bu platformların kullanıcılarının yaşını denetim etmesini öngörüyor.
POLONYA
Polonya da çocukların ekran müddetini ve toplumsal medya kullanımını sınırlamaya yönelik adım atan ülkelerin arasına katılacak. Eğitim Bakanı Barbara Nowacka, 16 yaş altı öğrencilerin okullarda cep telefonu kullanmasını 1 Eylül’den itibaren yasaklayacaklarını bildirdi.
ALMANYA
Almanya’da hükümet tarafından kurulan “Dijital Dünyada Çocuk ve Genç Koruma” kurulunun, bu yıl yaş sonları ve okullarda cep telefonu yasağı üzere hususlarda teklifler sunması bekleniyor.
Almanya Dijital İşler Bakanı Karsten Wildberger, sosyal medyanın gençlerin gelişimi üzerindeki olumsuz tesirlerine dikkati çekerek, çocuklar için toplumsal medyaya yaş sonu getirilmesi konusuna açık olduğunu söyledi.
İSPANYA
İspanya da 16 yaşın altındaki çocukların toplumsal paylaşım ağlarına erişimini yasaklayacak. Başbakan Pedro Sanchez, 16 yaşın altındaki çocukların toplumsal paylaşım ağlarına erişimine yasak getireceklerini, dijital platformlar üzerindeki kontrolü artırmak ve yöneticilerini bu ağlarındaki ihlallerden sorumlu tutmak için diğer tedbirler de alacaklarını duyurdu.
İspanya hükümeti, ayrıyeten toplumsal paylaşım siteleri yöneticilerini dijital platformlarda işlenen her türlü ihlalden yasal olarak sorumlu tutan, bu ihlallerde savcılığa soruşturma hakkı veren yasa tasarısını meclise sunacak.
PORTEKİZ
Portekiz de 13 yaş altı çocuklar için toplumsal paylaşım ağlarının yasaklanması ve 13-16 yaş aralığına yalnızca ebeveyn yahut sınıf öğretmeni müsaadesiyle kullanım hakkı getirilmesi için birinci adımı attı.
İktidardaki sağ görüşlü Toplumsal Demokrat Partinin (PSD) çocuklarda toplumsal medya kullanımını düzenleyen yasa tasarısı mecliste onaylanarak son halini alması için kurula gönderildi.
Tasarı, mevcut haliyle 13 yaşın altındakilere toplumsal paylaşım ağlarına erişimin büsbütün yasaklanmasını, 13-16 yaş aralığına ise ebeveyn yahut sınıf öğretmeni müsaadesinden sonra yaş doğrulamasının yapılacağı dijital bir anahtar sistemi aracılığıyla kullanım müsaadesi verilmesini öngörüyor. Ayrıyeten, toplumsal medya platformlarına sahip olan ve yasaya uymayan şirketlere 2 milyon avroya kadar para cezası verilmesi de tasarıda yer alıyor.
AVUSTURYA
Avusturya’da da koalisyon hükümeti ortakları, 14 yaş altındakilere toplumsal medya yasağı getirilmesi konusunda mutabık kaldı.
ÇEKYA
Çekya Başbakanı Andrej Babis, ülkede 15 yaşın altındaki çocuklara toplumsal medya platformlarının yasaklanmasını desteklediğini belirtti.
SLOVENYA
Slovenya’da da 15 yaşın altındaki çocuklar için toplumsal medya kullanımının kısıtlanmasını da öngören yasa tasarısı hazırlanıyor. Hükümet, TikTok, Snapchat ve Instagram üzere içerik paylaşımının yapıldığı toplumsal ağları düzenlemeyi hedefliyor.
ESTONYA, LETONYA VE LİTVANYA
Baltık ülkeleri Estonya, Letonya ve Litvanya’da bilhassa okul ortamlarında telefon ve toplumsal medya kullanımına yönelik kısıtlamalar giderek yaygınlaşıyor.
Estonya ve Litvanya daha çok AB’nin 13 yaş üstü standardı ve dijital eğitim siyasetlerine odaklanıyor. Letonya’da ise 15 yaş altına erişimi sınırlamaya dönük teklifler tartışma kademesinde bulunuyor.
İTALYA
Bu ortada, İtalya’da da 15 yaş altı çocuklar için toplumsal medya yasağı getirilmesi için çalışma yürütülüyor. Tasarının gelecek aylarda parlamentoda son halini alıp oylanması bekleniyor.
AP’DEN “SOSYAL MEDYADA 16 YAŞ SINIRI” ÇAĞRISI
Avrupa Parlamentosu (AP) milletvekilleri, Birlik topraklarında çocukların toplumsal medyaya erişimi için 16 yaş sonu getirilmesi daveti yapan raporu kabul etmişti.
AB’nin öteki kurumlarına tavsiye niteliğindeki raporunda, 13 ila 16 yaşındaki çocukların dijital platformlara ebeveyn müsaadesiyle erişebilmesi talep ediliyor.
Çocukların çevrim içi ortamda karşılaştığı fizikî ve ruhsal sıhhat risklerine işaret edilen raporda, bağımlılığı artırabilen, çocukların konsantre olma ve çevrim içi içeriklerle sağlıklı etkileşim kurma yeteneğine ziyan veren “manipülatif stratejilere” karşı korunma sağlanması isteniyor.
Avustralya, Aralık 2025’te 16 yaş altındaki çocuklar için toplumsal medya platformlarını yasaklayan birinci ülke olmuştu.
