Yapay zeka teknolojileri şirketlere sürat ve verimlilik kazandırırken çalışanlar için yeni bir tasayı de büyütüyor: “İşimi yapay zeka mı alacak?” Çin’de verilen yeni bir mahkeme kararı, bu tartışmaya dikkat alımlı bir karşılık verdi.
Bir çalışan, yaptığı işin yapay zeka ve otomasyonla değiştiği gerekçesiyle daha düşük bir duruma alınmak istendi. Çalışan bu değişikliği kabul etmeyince işten çıkarıldı. Fakat mahkeme, şirketin bu biçimde hareket edemeyeceğine karar verdi.
YAPAY ZEKA MAZERETİ OLAMAZ
Hangzhou Orta Halk Mahkemesi’nin kararında, şirketlerin yapay zeka teknolojilerinden faydalanabileceği lakin bunu çalışanların haklarını azaltmak için kullanamayacağı belirtildi.
Mahkemeye nazaran teknolojik dönüşüm, maaşların tek taraflı düşürülmesi ya da iş mukavelelerinin sonlandırılması için münasebet olamaz. Kararda öne çıkan temel unsur ise patronların işletme maliyetlerini çalışanlara yükleyemeyeceği oldu.
Bu yaklaşım, yapay zekanın iş dünyasındaki kullanımına değerli bir hudut çiziyor. Şirketler verimlilik için otomasyona gidebilir; lakin bu dönüşümün bedelini direkt çalışana ödetemez.
DÜNYADA KAYGI BÜYÜYOR
Karar, yapay zekanın iş gücü üzerindeki tesirinin global ölçekte tartışıldığı bir devirde geldi. Son yıllarda müşteri hizmetlerinden yazılıma, data tahlilinden medya bölümüne kadar birçok alanda yapay zeka araçları daha fazla kullanılıyor.
Şirketler bu araçlarla maliyetleri düşürmeyi ve işleri hızlandırmayı hedeflerken, çalışanlar açısından tablo daha dert verici. Bilhassa beyaz yaka işlerde, birtakım misyonların otomasyonla değişmesi iş garantisi tartışmalarını artırıyor.
Çin’deki karar ise bu dönüşümün büsbütün çalışan aleyhine işlemesine karşı türel bir hudut konabileceğini gösteriyor.
ŞİRKETLERE MESAJ
Mahkemenin kararı, yapay zekayı iş süreçlerine dahil eden şirketler için açık bir ikaz niteliği taşıyor. “İşin artık otomatikleşti” gerekçesiyle çalışanı daha düşük maaşa zorlamak ya da bunu kabul etmediği için işten çıkarmak tüzel açıdan sorun yaratabilir.
Bu karar sadece Çin’deki iş hukuku açısından değil, yapay zeka çağında çalışanların nasıl korunacağı tartışması açısından da kıymetli görülüyor.
