Emek Partisi (EMEP) Gaziantep Milletvekili Sevda Karaca, trans Poyraz Esen’in Sincan Bayan Hapishanesi’nde intiharına ait yürütülen soruşturmada kovuşturmaya yer olmadığı kararıyla ilgili Adalet Bakanı Akın Gürlek’in yanıtlaması istemiyle TBMM Başkanlığı’na soru önergesi verdi.
ÖNERGEDE, POYRAZ’IN AİLESİNİN AVUKATLARINI HAZIRLADIĞI RAPORA YER VERİLDİ
Daha evvel de mevzuyu TBMM gündemine taşıyan Karaca, soru önergesinde Poyraz’ın ailesinin avukatlarının hazırladığı rapordaki şu tespitlere yer verdi:
“Poyraz ve başka trans erkekler hapishane yönetimi tarafından ruhsal baskı altındadır ve vefatından evvel de 3 gün kayıt dışı ve keyfi halde hücrede tutulmuştur. 1 Aralık günü ‘cinsiyet sorgulamasına’ maruz bırakıldıktan sonra trans erkeklerin mutlak izolasyon altında tutulduğu G-3 koğuşuna isteği dışında sevk edilmiştir. Vefatından dakikalar evvel ablasıyla yaptığı görüşmede, G-3 koğuşuna konulması nedeniyle derin bir dehşet ve büyük bir çaresizlik yaşadığı kayıt altına alınmıştır. Kamera kayıtlarına nazaran, gardiyanlar rutin koridor denetiminde G-3 koğuşunu şuurlu bir formda atlamıştır.
Müdahale sırasında getirilen oksijen tüplerinin hiçbiri çalışmamış, tüpü açmak için İngiliz anahtarı aranmış ve ası hadisesi olmasına karşın boyunluk lakin 17 dakika sonra takılmıştır. Butona basılması ile ambulansın gelmesi ortasında 21 dakikalık bir kayıp yaşanmış; bu müddet zarfında tıbbi ekipman ve işçi dayanağı sağlanmamış, infaz muhafaza memurlarıyla süreç yürütülmüştür. Hapishane yönetimi, olayı Savcılıktan 2 gün boyunca gizlemiş ve Savcı hapishaneye geldiğinde öteki trans şahitlerin Savcı ile görüşmesi engellenmiştir.”
“KARAR, SORUMLULUĞU ÖRTBAS ETME GAYRETİDİR”
Karaca, önergesinde, avukatların değerlendirmelerine işaret ederek, “Rapor kapsamında ortaya konulan tespitler, sadece bir vefatın değil, bu mevte sebep olan yapının sorgulanması gerektiğini göstermektedir. Çünkü Poyraz’ın vefatı; yalnızlaştırma, görünmezleştirme, utandırılma ve çaresiz kılınma siyasetleriyle örülü bir hapishane rejiminin direkt sonucudur. Savcılığın şiddeti ‘yasal tedbir’, ağır ihmali ise ‘öngörülemez bir risk’ sayarak verdiği bu kararı, sorumluluğu örtbas etme gayretidir” tabirlerini kullandı.
Karaca, Bakan Gürlek’ten şu sorulara cevap istedi:
-Poyraz Esen’in 28 Kasım – 1 Aralık 2025 tarihleri ortasında “yataklı revir” ismi verilen hücrede, rastgele bir disiplin cezası yahut yasal statü olmaksızın kayıt dışı tutulmasının yasal desteği nedir? Bu uygulama “kişiyi hürriyetinden mahrum kılma” cürmü kapsamında değerlendirilmiş midir?
-Hapishane yönetiminin, olay günü 16.31’deki rutin denetimde öteki tüm koğuşları denetlemesine karşın, Poyraz Esen’in bulunduğu G-3 koğuşunu hiçbir münasebet göstermeksizin atlamasının nedeni nedir? Misyonunu ihmal eden işçi hakkında idari bir soruşturma açılmış mıdır?
-Olay günü saat 16.42’de acil durum butonuna basılmasına karşın, hapishane içine 100 metre uzaklıktaki yerleşke hastanesinden ambulansın fakat 21 dakika sonra 17.03’de gelmiş olması bir ihmal değil midir?
-Müdahale sırasında getirilen oksijen tüplerinin çalışmaması ve tüpü açmak için koğuşa İngiliz anahtarı getirilmesi üzere teknik yetersizlikler hakkında bir soruşturma başlatılmış mıdır? Hapishanedeki tıbbi ekipmanların kontrolü en son ne vakit yapılmıştır?
-Poyraz Esen’in isteği dışında yerleştirildiği, mutlak izolasyona dayalı ve trans mahpusların “işkence mekanı” olarak tanımladığı G-3 koğuşunun kurulma emeli ve bu koğuşun yasal statüsü nedir? Mahpuslar buraya hangi kriterlerle seçilip yerleştirilmektedir?
-Sincan Hapishanesinde bilhassa trans mahpuslara yönelik uygulanan “mutlak izolasyon” ve “cinsiyet sorgulaması” üzere baskı usullerine dair Bakanlığınızın bir kontrol sistemi bulunmakta mıdır?
-Ankara Batı Cumhuriyet Başsavcılığı’nın, ağır ihmal ve yapısal şiddet bulgularına karşın verdiği kovuşturmaya yer olmadığına dair kararına karşı Bakanlığınızca bir inceleme başlatılacak mıdır?
-Bakanlığınızca kelam konusu olaya dair idari bir soruşturma başlatılmış mıdır? Sonucu nedir?
-Son 5 yıl içerisinde hapishanelerde yaşanan ve “ihmal” argümanıyla gündeme gelen intihar olaylarının kaçında kamu vazifelileri hakkında dava açılmış, kaçında “kovuşturmaya yer olmadığı” kararı verilmiştir?
