Mısır’daki Büyük Piramit’in nasıl inşa edildiği sorusu, arkeoloji dünyasının en büyük gizemlerinden biri olmayı sürdürüyor. Yeni yayımlanan bir çalışma ise, firavun Khufu’nun piramidinin dışarıdan dev bir toprak rampa ile değil, yapının kenarlarına entegre edilen ve katmanlar yükseldikçe kapatılan bilinmeyen bir rampa sistemiyle inşa edilmiş olabileceğini öne sürüyor. Bu yaklaşım, hem milyonlarca taş bloğun üst nasıl çıkarıldığını açıklamaya çalışıyor hem de piramidin içindeki kimi gizemli boşluklara yeni bir yorum getiriyor.
Büyük Piramit’in tabanının her bir kenarı yaklaşık 230 metre uzunluğunda, yüksekliği ise birinci yapıldığında yaklaşık 147 metreydi. Yapının yaklaşık 2,3 milyon taş bloktan oluştuğu iddia ediliyor. Birtakım blokların 15 tona kadar çıkabildiği düşünülüyor.
Yeni modele nazaran taşlar, tertipli ve süratli bir tempoyla üst taşınabildiyse ana inşaat yaklaşık 14 ila 21 yılda tamamlanmış olabilir. Taş ocaklarından çıkarma, Nil üzerinden taşıma ve çalışanların dinlenme tertibi üzere etkenler de hesaba katıldığında toplam müddetin 20 ila 27 yıla ulaşabileceği belirtiliyor. Bu mühlet, Büyük Piramit için yıllardır lisana getirilen kestirimlerle de genel olarak örtüşüyor.
GİZLİ RAMPA TEORİSİ
Yeni çalışmanın merkezinde, piramidin dışına sonradan kurulmuş dev bir rampa yerine, yapının kenarları boyunca yükselen eğimli bir geçiş yolu olduğu fikri yer alıyor. Buna nazaran emekçiler, taş blokları bu kapalı yol üzerinden kat kat üst taşıdı. Her yeni katman tamamlandığında, rampa olarak kullanılan kısım de kapatıldı. Böylelikle inşaat bittiğinde sistemin büyük kısmı yapının içinde ya da kenar dolgularında gizlenmiş oldu.
Bu teori, eski Mısır’ın teknik imkânlarıyla uyumlu bir tahlil sunmaya çalışıyor. O periyotta demir aletler, tekerlekli ağır taşıma araçları ya da gelişmiş makaralı sistemler yoktu. Lakin bakır keskiler, halatlar, kızaklar, kaldıraçlar, toprak işleri ve Nil üzerinden materyal nakliyatı üzere prosedürler biliniyordu. Araştırmacıya nazaran bu araçlar, yeterli planlanmış bir rampa nizamıyla birleştirildiğinde piramidin inşası sanılandan daha mantıklı hale geliyor.
İÇ BOŞLUKLARLA TEMAS KURUYOR
Bu yeni modelin en dikkat alımlı yanlarından biri, piramidin içindeki birtakım açıklanamayan boşluklarla irtibat kurmaya çalışması. Yıllardır yapılan taramalarda, yapının içinde fonksiyonu net biçimde açıklanamayan kimi boş alanlar tespit edilmişti. Çalışmaya nazaran bu boşlukların bir kısmı, inşaat sırasında kullanılan rampa sisteminin ya da ona bağlı yapısal düzenlemelerin kalıntısı olabilir.
Araştırmacı, geliştirdiği bilgisayar modelinde sırf taşların üst taşınmasını değil, yapı yükseldikçe oluşan yük baskısını da hesaba kattı. Simülasyonlar, piramidin kendi tartısını inşaat süreci boyunca taşıyabilecek durumda olduğunu gösteriyor. Yani önerilen sistem, sırf lojistik açıdan değil, yapısal dayanıklılık açısından da mümkün bir senaryo sunuyor.
Üstelik teori yalnızca soyut bir fikir olarak kalmıyor. Çalışma, alanda araştırılabilecek kimi somut işaretler de öneriyor. Kenar dolgularında muhakkak izler, köşelerde taşınmaya bağlı aşınma desenleri ya da rampa kapatılmasına dair fizikî izler bulunursa, bu model daha güçlü hale gelebilir. Bu da teoriyi büsbütün spekülatif olmaktan çıkarıp test edilebilir bir çerçeveye yaklaştırıyor.
4500 YILLIK BİLMECEDE YENİ SAYFA
Büyük Piramit’in nasıl inşa edildiği sorusu sırf tarih meraklılarını değil, mühendisleri, mimarları ve arkeologları da uzun müddettir meşgul ediyor. Zira burada sorun yalnızca dev taşların nasıl üst çıkarıldığı değil; birebir vakitte antik Mısır’ın iş tertibi, planlama kabiliyeti ve mühendislik zekâsı. Yeni çalışma da tam bu noktada dikkat çekiyor: Piramidin kaba kuvvetle değil, görünmez hale gelecek biçimde tasarlanmış akıllı bir sistemle yükseltilmiş olabileceğini savunuyor.
Elbette bu etapta “Büyük Piramit’in sırrı kesin olarak çözüldü” demek için erken. Daha evvel de farklı rampa teorileri ortaya atılmış, kimileri tartışılmış, kimileri ise vakitle zayıflamıştı. Lakin bu yeni model, hem yapının geometrisini hem inşaat suratını hem de iç boşlukları birebir çerçevede açıklamaya çalıştığı için özel bir ilgi görüyor.
