Türkiye’de doğalgaz, elektrik, akaryakıt, motorin ve LPG fiyatları son periyottaki yükselişlerle birlikte tarihi düzeylere ulaştı. Artışta en dikkat çeken kalem ise doğalgaz oldu.
DOĞALGAZDA SERT YÜKSELİŞ
Doğalgaz fiyatlarında nisan ayında aylık ortalama artış yüzde 44,47, yıllık artış ise yüzde 94,71 olarak kaydedildi. Elektrik, doğalgaz ve akaryakıtta sürdürülen sübvansiyonların yıllık maliyetinin 1 trilyon TL düzeyinde olduğu hesaplanıyor. Güç ve iktisat idaresi bu takviyelerin kademeli olarak azaltılmasını planlıyor.
AKARYAKIT FİYATLARI YÜKSELDİ
ABD-İran savaşı, Brent petrol fiyatları ve global piyasalardaki gelişmeler akaryakıt fiyatlarını üst taşıdı. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) datalarına nazaran nisan ayında motorin fiyatları aylık yüzde 12,05, akaryakıt fiyatları ise yüzde 3,08 oranında arttı.
MOTORİNDE YILLIK ARTIŞ YÜZDE 63,63
Savaşın başladığı mart ayında motorin fiyatı yüzde 14,4, akaryakıt fiyatı ise yüzde 7,95 yükselmişti. Yıllık bazda artış motorinde yüzde 63,63, akaryakıtta yüzde 38,2 olarak hesaplandı.
TÜİK’in hesaplamalarında pompa fiyatları yerine ilgili ayda satılan ortalama fiyatların temel alınması nedeniyle, fiyat artışlarının tesirinin mayıs ayında da devam etmesi bekleniyor.
ELEKTRİK VE DOĞALGAZ ZAMLARI
Elektrik ve doğalgaz tarifelerine 4 Nisan’da yüksek oranlı artırım yapıldı. Konutlarda kademeli tarifeye geçilirken, TÜİK bilgilerine nazaran elektrik fiyatları nisan ayında aylık yüzde 16,9 arttı. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) ise artırım oranını yüzde 25 olarak açıklamıştı. Uzmanlar, artışın bir kısmının mayıs enflasyonuna yansıyacağını belirtiyor.
EŞEL TAŞINABİLİR SİSTEMİ DEVREDE
Ekonomi idaresi, güç fiyatlarındaki artışı sınırlamak için akaryakıtta eşel taşınabilir sistemini uygulamaya aldı. Mart ayında devreye giren sistemle, akaryakıt artırımlarının bir kısmı Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) üzerinden karşılanıyor. Bu uygulamanın bütçeye yıllık tesirinin 600 milyar TL olduğu hesaplanıyor.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, doğalgaz ve elektrik sübvansiyonları için merkezi bütçeden ayrılan kaynağın 305 milyar TL olduğunu açıklamıştı. Eşel taşınabilir sistemiyle birlikte toplam takviye meblağı 1 trilyon TL’ye yaklaşıyor. İdarenin sübvansiyonları kademeli olarak azaltma planı, önümüzdeki devirde güç fiyatlarında artış beklentisini güçlendiriyor.
