AKP’nin Meclis’e sunduğu “torba teklif”in genel münasebetinde, düzenleme ile “belirlenen ekonomik program amaçlarına ulaşılmasının” da amaçlandığı kaydedildi. Münasebette, “Ayrıca, ülkeye döviz girişinin artırılarak ekonomik istikrarın sürdürülmesi ve istihdam imkanlarının genişletilmesi hedeflenmektedir” denildi. 15 unsurluk teklifte yer alan düzenlemeler şöyle:
– Kamu alacaklarının daha aktif tahsil edilebilmesi için vergi ve öbür kamu borçlarının tecil süreçlerinde düzenleme yapılıyor. Azami taksit müddeti 36 aydan 72 aya çıkarılıyor. Teminat aranmaksızın tecil edilebilecek borç fiyatı 50 bin TL’den 1 milyon TL’ye yükseltiliyor.
‘VARLIKLI YABANCIYA’ TEŞVİK!
– Türkiye dışında elde ettikleri yararları için Gelir Vergisi Yasası kapsamında istisnadan yararlanan bireylerin, bu istisna müddeti içinde gerçekleşen veraset yoluyla mal intikallerinde vergi oranı yüzde 1 olarak uygulanacak. Teklife dair bilgi notunda açık açık, “Düzenleme ile varlıklı bireylerin ve yabancı sermayenin Türkiye’ye yerleşmesi teşvik edilmektedir” denildi.
– Teknogirişim şirketi çalışanlarına verilen hisse senetlerindeki vergi istisnası hududu yıllık brüt fiyatın bir katından iki katına çıkarılıyor. Ayrıyeten, kelam konusu hisselerin tam istisna ile elden çıkarılması için gereken 12 yıllık müddet 6 yıla düşürülüyor.
20 YILLIK İSTİSNA!
– Türkiye’ye yeni yerleşen ve son 3 yılda Türkiye’de mükellefiyeti bulunmayan gerçek bireylerin, yurt dışından elde ettikleri çıkar ve iratları 20 yıl boyunca gelir vergisinden müstesna tutulacak. Bu şahısların unsur kapsamına girmeden evvel Türkiye’de elde ettiği gayrimenkul sermaye iradı, merkul sermaye iradı yahut kıymet artışı yararı nedeniyle mükellefiyetinin bulunması istisnadan yararlanmasına mahzur oluşturmayacak. Düzenleme ile ülkeye döviz girişinin artırılması ve milletlerarası yatırımcılar için cazibe merkezi oluşturulması hedefleniyor.
– Nitelikli hizmet merkezlerinde çalışan işçinin fiyatlarına yönelik yeni bir vergi istisnası getiriliyor. Nitelikli hizmet çalışanının fiyatlarının brüt minimum fiyatın üç katını aşmayan kısmı (İstanbul Finans Merkezi’ndeki merkezler için beş katı) gelir vergisinden istisna tutulacak. Toplamda brüt minimum fiyatın dört ve altı katına kadar bir vergi avantajı sağlanacak. Bu fiyatlara ait kağıtlar damga vergisinden de istisna edilerek istihdam maliyetlerinin düşürülmesi amaçlanıyor.
– En az üç ülkede faaliyeti olan ve yıllık hasılatının yüzde 80’ini yurt dışındaki bağlantılı şirketlerden elde eden sermaye şirketlerine “Nitelikli Hizmet Merkezi” statüsü verilerek, finansal danışmanlık, stratejik idare ve teknoloji danışmanlığı üzere üst seviye hizmetlerin Türkiye’den koordine edilmesi amaçlanıyor.
– Transit ticaret ve nitelikli hizmet faaliyetlerinden elde edilen karlara yönelik vergi indirimlerinin kapsamı genişletiliyor. Yurt dışından alınan malın Türkiye’ye getirilmeden satılması (transit ticaret) ile nitelikli hizmet merkezlerinin karlarına yönelik indirim oranı yüzde 95 olarak (İstanbul Finans Merkezi’ndeki iştirakçiler için yüzde 100) belirleniyor. Bu düzenleme ile döviz getirici faaliyetlerin teşvik edilmesi öngörülüyor.
‘KURUMLARDA’ 34 MİLYARLIK MALİYET
– Üretim ve ihracatı desteklemek hedefiyle kurumlar vergisi oranlarında indirim yapılıyor. İmal ettikleri malları direkt ihraç eden kurumların ihracat çıkarlarına yüzde 9 (16 puan indirim), öbür ihracatçı kurumların çıkarlarına ise yüzde 14 (11 puan indirim) vergi oranı uygulanması karara bağlanarak dış ticaret istikrarının güzelleştirilmesi amaçlanıyor. Teklife yönelik tesir tahliline nazaran, kurumlar vergisinde yapılacak indirimin maliyet tesirinin 34 milyar lira olacağı varsayım ediliyor.
– Transit ticaret, nitelikli hizmet merkezleri ve İstanbul Finans Merkezi kapsamında sağlanan kar indirimlerinin, “Yurt İçi Minimum Kurumlar Vergisi” hesaplamasında matrahtan düşülmesine imkan tanınıyor. Böylelikle, sağlanan teşviklerin taban vergi uygulaması nedeniyle etkisiz kalması önlenerek yatırımcılar için tüzel bellilik sağlanması amaçlanıyor.
VERGİ İNCELEMESİ YOK!
– Gerçek ve hukukî bireylerin yurt dışında yahut yurt içindeki kayıt dışı kalmış varlıklarına yönelik düzenleme yapılıyor. Yurt dışında bulunan para, altın, döviz, merkul değer ve başka sermaye piyasası araçları 31 Temmuz 2027 tarihine kadar banka ve aracı kurumlara bildirilerek, 2 ay içinde Türkiye’ye getirilebilecek. Türkiye’de bulunan lakin yasal defter kayıtlarında yer almayan yani kayıt dışı olan para, altın, döviz, menkul değer ve öteki sermaye piyasası araçları da 31 Temmuz 2027 tarihine kadar (Cumhurbaşkanı süreyi 1 yıla kadar uzatabilecek) banka yahut aracı kurumlara bildirilebilecek. Varlıkların devlet iç borçlanma senetleri yahut kira sertifikaları üzere araçlarda tutulma mühletine nazaran yüzde 0 ile yüzde 5 ortasında değişen kademeli vergi oranları uygulanacak. Tüm bu bildirilen varlıklara ait hiçbir surette vergi incelemesi ve vergi tarhiyatı yapılmayacak.
– “Teknogirişim rozeti” sahibi halka açık olmayan şirketlerin hisseye dönüştürülebilir borç mukaveleleri yoluyla yatırım almaları kolaylaştırılıyor. Ayrıyeten “Dijital Şirket” statüsündeki teşebbüsler, kuruluşlarından itibaren 3 yıl boyunca oda kayıt fiyatı ve aidatlarından muaf tutularak teknoloji ekosistemindeki mali yüklerin hafifletilmesi amaçlanıyor.
GELİR VERGİSİ İSTİSNASI
– İstanbul Finans Merkezi (İFM) bünyesinde istihdam edilen ve yurt dışı deneyimi bulunan işçiye sağlanan gelir vergisi istisnasının kapsamı genişletiliyor. Mevcut durumda yalnızca finansal kuruluş çalışanlarına tanınan bu hak, tüm iştirakçi kurum çalışanına yaygınlaştırılarak merkezin cazibesinin artırılması hedefleniyor.
– İFM’deki finansal hizmet ihracatı karlarına uygulanan yüzde 100 oranındaki kurumlar vergisi indiriminin müddeti 2031’den 2047 yılına kadar uzatılıyor. Ayrıyeten, iştirakçi finansal kuruluşların finansal faaliyet harçlarından muafiyet müddeti de 5 yıldan 20 yıla çıkarılarak bölgedeki yatırım ortamının sürdürülebilirliğinin desteklenmesi amaçlanıyor.
ÖLÇÜLEMİYOR!
Teklifin tesir tahlilinde, yurtdışındaki varlıkların Türkiye’ye getirilmesi de dahil olmak üzere düzenlemelerin gelir yahut maliyet tesirinin ölçülemediği belirtildi.
