Kahve, milyonlarca insan için güne başlamanın en vazgeçilmez yollarından biri. Lakin bilim insanları uzun müddettir kahvenin sırf uyanıklık üzerindeki tesirini değil, bağırsaklar ve beyin ortasındaki ilişkiyi nasıl etkilediğini de anlamaya çalışıyor.
Nature Communications’ta yayımlanan yeni araştırma, kahvenin bağırsak-beyin ekseni üzerindeki tesirlerine odaklandı. Bu eksen, sindirim sistemi ile beyin ortasındaki çift istikametli irtibat ağı olarak tanımlanıyor. Araştırmaya nazaran kahve, bu sistem üzerinde kafeinden çok daha karmaşık bir tesir yaratıyor olabilir.
BAĞIRSAKLARI ETKİLİYOR
Araştırmada, nizamlı kahve içen 31 sağlıklı yetişkin ile kahve tüketmeyen 31 kişi karşılaştırıldı. Sistemli kahve tüketimi, günde 3 ila 5 fincan ortası kahve içmek olarak ele alındı.
Bilim insanları ayrıyeten kahve içen şahısların 2 hafta boyunca kahveyi bırakmasını, akabinde kafeinli ya da kafeinsiz kahveyle tekrar tüketmeye başlamasını inceledi. Böylelikle kahvenin tesirlerinin ne kadarının kafeinden, ne kadarının kahvedeki başka bileşenlerden kaynaklandığı anlaşılmaya çalışıldı.
Sonuçlara nazaran nizamlı kahve tüketenlerde bağırsak mikrobiyomunun yapısında değişiklikler görüldü. Birtakım bakteri cinslerinin ölçüsünde farklılıklar tespit edildi. Bu bakterilerin mide-bağırsak asit salgısı, safra asidi üretimi ve ziyanlı bağırsak bakterilerinin dengelenmesi üzere süreçlerle bağlı olabileceği belirtiliyor.
KAFEİNSİZ KAHVE DE ETKİLİ
Araştırmanın en dikkat cazip sonuçlarından biri, kahvenin birtakım tesirlerinin kafeine bağlı olmamasıydı. Kafeinsiz kahve de mikrobiyom ve metabolizma üzerinde süratli değişiklikler oluşturabildi.
Bu durum, kahvenin sırf kafeinden ibaret olmadığını gösteriyor. Kahvede bulunan polifenoller ve öteki biyoaktif bileşikler de bedende farklı tesirler yaratabiliyor.
Araştırmada hem kafeinli hem de kafeinsiz kahvenin algılanan gerilimi ve depresyonla bağlantılı kimi göstergeleri azaltabildiği görüldü. Kafeinli kahve kimi dikkat ve telaş göstergelerinde olumlu sonuçlarla ilişkilendirilirken, kafeinsiz kahvenin hafıza, uyku kalitesi ve fizikî aktiviteyle temaslı birtakım tesirler gösterebildiği aktarıldı.
RUH HALİNE YANSIYABİLİR
Çalışmada sistemli kahve içen bireylerde dürtüsellik ve duygusal tepkisellik seviyelerinin daha yüksek olduğu görüldü. Fakat kahve tüketimi 2 hafta bırakıldığında bu özelliklerde azalma yaşandı. Birinci günlerde ise yorgunluk ve baş ağrısı üzere kahve yoksunluğuyla bağlantılı şikâyetler görülebildi.
Araştırmada kahve tüketen bireylerde kimi iltihaplanma göstergelerinin daha düşük, birtakım anti-enflamatuar moleküllerin ise daha yüksek olduğu da tespit edildi. Kahve bırakıldığında kimi iltihaplanma işaretlerinin artması, kahvenin bu alanda esirgeyici bir rol oynayabileceği ihtimalini gündeme getirdi.
Buna karşılık, gerilim hormonu kortizol açısından kahve içenlerle içmeyenler ortasında besbelli bir fark bulunmadı. Bu da kahvenin bedenin fizyolojik gerilim karşılığını büyük ölçüde değiştirmeyebileceğini, lakin kişinin gerilimi nasıl hissettiği üzerinde tesirli olabileceğini düşündürüyor.
Araştırmacılara nazaran kahve, sağlıklı ve istikrarlı bir beslenme nizamı içinde bağırsak sıhhatini destekleyen ek bir öge olarak kıymetlendirilebilir. Lakin bu sonuçlar, kahvenin tek başına bir tedavi ya da mucizevi tahlil olduğu manasına gelmiyor. Yeniden de çalışma, kahvenin bedende sanılandan çok daha geniş bir tesir alanına sahip olabileceğini gösteriyor.
