Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Türkiye’nin global iştirak finans liginde birinci 10’da yer aldığına işaret ederek “Ülkemizin potansiyeli çok daha büyük. Hazine ve Maliye Bakanlığı olarak Cumhurbaşkanı’mızın liderliğinde bu kesimi büyütmek istiyoruz” dedi.
Katılım Finans Tepesi, Türkiye Katılım Bankaları Birliği (TKBB) işbirliğinde, İstanbul Finans Merkezi’ndeki (İFM) Ziraat Kuleleri Oditoryumu’nda düzenlendi.
Zirvenin kapanış oturumunda konuşan Şimşek, iştirak finansın bir ekosistem olduğunu ve kesimin 20-25 yıldır çok süratli halde büyüdüğünü söyledi.
Küresel iştirak finans bölümünün 2029-2030 yıllarında neredeyse 10 trilyon dolarlık faal büyüklüğe ulaşmasının beklendiğini bildiren Şimşek, “2024’te 6 trilyon dolar civarıydı. Münasebetiyle burası büyüyen bir kesim. Hakikat bir bölümdesiniz. Geleceği parlak o manada. Dünyanın da aslında iştirak finansa muhtaçlığı var. Zira burada oynaklık daha az.” diye konuştu.
Şimşek, Türkiye’nin bölümdeki yerine ait de “Türkiye, global iştirak finans liginde birinci 10’da. Ülkemizin potansiyeli çok daha büyük. Hazine ve Maliye Bakanlığı olarak Cumhurbaşkanı’mızın liderliğinde bu kesimi büyütmek istiyoruz. Bu bölümün gelişmesi ve büyümesi için hepimizin üzerine düşen sorumluluklar var. Bu mevzuda ağır gayret içerisinde olmaya devam edeceğiz. Bu alanda çok net halde birinci 5’te olmamız gerekiyor.” değerlendirmesinde bulundu.
Türkiye’nin İştirak Finans Gelişmişlik Endeksi’nde birinci 10’da bulunduğunu aktaran Şimşek, “Bizim temennimiz, burada aslında birinci 5 olması” dedi.
“KATILIM FİNANS DALI, KLASİK BANKACILIK DALINA NAZARAN ÇOK DAHA GÜZEL PERFORMANS SERGİLİYOR”
Bankacılık bölümündeki iştirak bankalarının hissesinde önemli artış yaşandığının altını çizen Şimşek, “Son 20 yıla bakacak olursak, mevduatta yüzde 3 civarından yüzde 11’e, etkin büyüklükte yüzde 2,4’ten yüzde 10 civarına, kredilerde yüzde 4’ten yüzde 8’e yükseliş var. Kredilerde performans biraz daha âlâ olabilir. Bölümün bünyesi de çok güzel. Öz kaynak karlılığı, sermaye yeterliliği ve faal kalitesine baktığınız vakit iştirak finans kesimi, klâsik bankacılık bölümüne nazaran çok daha yeterli bir noktada, uygun bir performans kelam konusu” tabirlerini kullandı.
Şimşek, bu alana yalnızca iştirak bankacılığı olarak bakılmaması gerektiğini, işin fon idaresi ve sigortacılık üzere birçok boyutunun da bulunduğunu söyledi.
“ARZ ŞOKUYLA KARŞI KARŞIYA DEĞİLİZ”
Etkinliğin İstanbul Finans Merkezi’nde yapıldığına işaret eden Şimşek, “Buranın aslında ‘Katılım Finans Merkezi’ olarak pozisyonlandırılması çok kıymetli. O denli esasen lakin burada daha katedeceğimiz uzaklık var. Kesimin daha çok gelişmesi için gerek Hazine ve Maliye Bakanlığı gerek Merkez Bankası, gerekse bütün öbür paydaşlar olarak global pazarda daha yeterli konumlanması manasında üzerimize düşeni yapmaya devam edeceğiz.” diye konuştu.
Şimşek, global ve jeopolitik arz sıkıntılarının yaşandığı bu devirde Türkiye’nin avantajları olduğunu belirterek dünyanın kimi ülkeleri üzere Türkiye’de arz güvenliğinin tehlikede olmadığını anlattı.
Türkiye’nin doğal gaz ve petrol tedarikinde pazar ve eser çeşitlendirmesine gittiğini bildiren Şimşek, “Türkiye bu çeşitlendirmeyi değerli ölçüde başarmış ve bugün bir arz şokuyla karşı karşıya değiliz. Bu, bedelli bir şey ve tesadüf değil. Bizim şu an prestijiyle güçte Hürmüz Boğazı’na bağımlılığımız neredeyse yok” dedi.
Şimşek, petrol fiyatlarının seyrinin Orta Vadeli Program’ı (OVP) bir ölçü etkileyeceğini belirterek “Bu, kaçınılmaz. Biz öteki bir gezegende yaşamıyoruz. Sonuçta global iktisadın bir parçasıyız” sözünü kullandı.
“PROGRAMI ANA ÇİZGİLERİ PRESTİJİYLE RAYINDA TUTMAK İÇİN NE GEREKİYORSA YAPIYORUZ”
Şimşek, global ve jeopolitik gelişmelere işaret ederek “Büyük bir global şokla karşı karşıyayız, buna karşın programın önceliklerinde hiçbir vakit değişiklik öngörmedik” değerlendirmesinde bulundu.
Önceliğin milletin öncelikleri olduğunu söyleyen Şimşek, şöyle devam etti:
“Milletimiz diyor ki ‘hayat pahalılığıyla çaba edin’. İşte fiyat istikrarı dediğimiz bahis. Mali disiplini sağlayın, sürdürün. Neden? Zira şoklara maruz bir bölgedeyiz. Her vakit siyaset alanı lazım. Her vakit o şoklara karşı tamponlar lazım. Sürdürülebilir ve yönetilebilir cari istikrar bizim için çok kritik fakat Cumhurbaşkanı’mızın en çok kıymet verdiği ve bizim de bu bağlamda seferber olduğumuz bir alan var. Nedir? Yatırım, istihdam, üretim, ihracat. Dikkat edin, son devirde aldığımız önlemlerin tamamı bu odaklı. Nedir? Yatırımların önceliklendirilmesi. Bu program devrinde yatırımlarda ve ihracatta önemli artış var. Dış pazarlarımızdaki problemlere ve Çin tesirine karşın. Oturup çalışmışız, OVP çerçevesinde gayelerimizi ortaya koymuşuz. Bu sene enflasyon, cari açık, bütçe açığı yani büyüme gayeleriyle gerçekleşmeler ortasında birtakım farklılıklar olacak. Bu yüksek bir mümkünlük ancak temelde biz programı ana sınırları prestijiyle rayında tutmak için ne gerekiyorsa yapıyoruz, yapmaya da devam edeceğiz. Zira doğrusu bu ve bunu önemsiyoruz.”
“ŞOKLARA DAYANIKLILIK İÇİN TAMPONLAR İNŞA ETTİK”
Bakan Şimşek, bu şokun büyük ancak tıpkı vakitte yönetilebilir olduğunu belirtti.
Şimşek, şoklara dayanıklılık için tamponlar inşa ettiklerine işaret ederek şöyle devam etti:
“Geçen sene bütçe açığımızın ulusal gelire oranı yüzde 2,9, bize emsal ülkelerde bizimkinin iki katı, yüzde 6 civarı. Kamu borcunun ulusal gelire oranı geçen sene yüzde 24 civarı, bize misal ülkelerde yüzde 74 civarı. Bu, bize bir alan sunuyor. Biz bu alanı milletimizin hayrına, ülkemizin rekabet gücü için devreye aldık. Vaktinde gerçek şeyleri yaparsanız, şok geldiği vakit gereken yansıyı verebiliyorsunuz, o vakit alanınız var. Mali alan oluşturmuştuk. Kamuda tasarruf yaptık.”
Kamuda harcama disiplininin çok kritik olduğunu anlatan Şimşek, harcamaların üretken alanlara kanalize edilmesinde sonuç aldıklarını bildirdi.
“TÜRKİYE’DE BİRÇOK MANADA REZERV YETERLİLİĞİ DEVAM EDİYOR”
Şokun değerli ölçüde esnafa, sanayiciye ve rekabet gücüne az yansıması için mali alanı devreye aldıklarını anlatan Şimşek, “Benzer fotoğraf akaryakıt için de geçerli. Olağanda 59 liradan 79 liraya çıkacaktı. Bugün 64-65 lira civarı ve dünyadaki ülkelere bakarsanız birçok ülkede mesela akaryakıt fiyatlarındaki artış yüzde 20-30 ortası. Birçok ülkede 30’un üzerinde. Halbuki Türkiye yüzde 11 civarı artışla bu periyodu yönetti” dedi.
Şimşek, savaş öncesinde Türkiye’nin cari açığının ulusal gelire oranının yüzde 2’nin altında olduğunu anımsatarak bunun bir ölçü artacağını fakat bunu yönetilebilir olarak gördüklerini söyledi.
Türkiye’nin bu sürece çok önemli tamponlarla, düzgünleştirilmiş makroekonomik istikrarlarla girdiğini kaydeden Şimşek, şunları kaydetti:
“Şoklara dayanıklılık için natürel ki rezerv de gerekiyor. Merkez Bankamızın burada büyük bir başarısı var. Program öncesinde rezervlerimiz 100 milyar dolar civarıydı brüt olarak. Savaş öncesinde 210 milyar doların üzerine çıkmıştı ve şu anda 165-166 milyar dolar civarı. Bu değerli zira gerçekten işte bu tamponları bunun için inşa ediyorsunuz. Yatırımcı beklentilerinde büyük değişiklik olması halinde hazırlıklı olmanız gerekiyor. Türkiye’de birçok manada rezerv yeterliliği devam ediyor. Olağanda üç aylık ithalatı karşılayacak rezerviniz olması gerekiyor. Bu haliyle bile düşmüş haliyle bile bizim rezervler 5 aydan fazla ithalata tekabül ediyor.”
