İlerleyen yaş, hareketsiz hayat stili, çok tuz tüketimi ve gerilim üzere faktörlerin hipertansiyon gelişiminde kıymetli rol oynadığını belirten Bünyamin Yavuz, bilhassa kent hayatının getirdiği alışkanlıkların riski artırdığını söz etti. Kardiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Bünyamin Yavuz, hipertansiyonun kalp üzerindeki tesirleri hakkında, “Kan basıncının uzun mühlet yüksek seyretmesi, kalbin daha fazla çalışmasına neden olur. Bu durum vakitle kalp kasının kalınlaşmasına yol açar. Başlangıçta bu bir ahenk düzeneği üzere görünse de ilerleyen süreçte kalbin gevşeme ve kasılma işlevlerini bozarak kalp yetmezliğine taban hazırlar” dedi.
‘KALP ÜZERİNDEKİ YÜK GİDEREK ARTIYOR’
Prof. Dr. Yavuz, “Hipertansiyonun kalp üzerindeki tesiri tek taraflı değil; çok katmanlı bir süreç olarak ilerliyor. Yüksek basınç altında çalışan kalp, vakitle hem yapısal hem de işlevsel değişikliklere uğruyor. Kalp kasında kalınlaşma (hipertrofi), kalbin oksijen muhtaçlığını artırırken, tıpkı vakitte koroner damarlar üzerindeki baskıyı da yükseltiyor” diye konuştu. Prof. Dr. Yavuz, bu sürecin birçok vakit fark edilmeden ilerlediğini belirterek, “Hastalar ekseriyetle baş ağrısı, çarpıntı yahut nefes darlığı üzere şikayetler ortaya çıktığında tabibe başvuruyor. Lakin bu belirtiler görüldüğünde hipertansiyon birçok vakit uzun müddettir mevcut oluyor” diye konuştu.
‘DAMAR YAPISI DA ZİYAN GÖRÜYOR’
Hipertansiyon sadece kalbi değil, damar sisteminin tamamını etkileyen sistemik bir hastalık olarak değerlendirildiğini söyleyen Prof. Dr. Yavuz, “Sürekli yüksek basınca maruz kalan damar duvarları vakitle esnekliğini kaybediyor ve sertleşiyor. Bu durum, ateroskleroz gelişimini hızlandırarak kalp krizi ve inme riskini artırıyor” dedi.
Damar sağlığındaki bozulmanın yalnızca büyük damarlarla sonlu olmadığını tabir eden Prof. Dr. Yavuz, küçük damarların da bu süreçten etkilendiğini belirterek, “Böbrekler, beyin ve göz üzere organlar, küçük damar ağı açısından epeyce zengindir. Hipertansiyon bu bölgelerde mikrovasküler hasara neden olarak organ işlevlerini olumsuz etkileyebilir” sözlerini kullandı.
‘ERKEN TEŞHİS BÜYÜK KIYMET TAŞIYOR’
Hipertansiyonun denetim altına alınabilmesi için erken teşhisin kritik rol oynadığını fakat hastalığın birçok vakit belirti vermemesinin tertipli ölçüm yapılmadığı sürece fark edilmesini zorlaştırdığını belirten Prof. Dr. Yavuz, hipertansiyonun teşhisinde sistemli tansiyon ölçümünün ehemmiyetine dikkat çekerek şu bilgileri paylaştı:
“Erişkin bireylerin yılda en az bir sefer tansiyonlarını ölçtürmeleri önerilir. Risk kümesinde yer alan şahıslarda bu sıklık artırılmalıdır. Konutta yapılan ölçümler de teşhis ve takip sürecinde değerli bir yer fiyat.”
‘YAŞAM ŞEKLİ DEĞİŞİKLİKLERİ BELİRLEYİCİ OLUYOR’
Hipertansiyon idaresinde sadece ilaç tedavisi değil, hayat biçimi değişiklikleri de büyük ehemmiyet taşıdığını söz eden Prof. Dr. Yavuz, “Bilimsel çalışmalar, sağlıklı hayat alışkanlıklarının kan basıncını manalı ölçüde düşürebildiğini ortaya koyuyor. Hipertansiyon riskini azaltmaya yönelik yaklaşımlar bir bütün olarak ele alınmalı. Buna nazaran, tuz tüketiminin azaltıldığı ve sebze-meyve yüklü beslenmenin benimsendiği istikrarlı bir diyetin uygulanması, kan basıncının denetiminde değerli rol oynuyor. Bununla birlikte, haftada en az 150 dakika orta seviyede fizikî aktivite yapılması kalp sıhhatini desteklerken, fazla kilonun denetim altına alınması da hipertansiyon gelişim riskini azaltıyor. Kronik gerilimin tansiyon kıymetleri üzerindeki olumsuz tesirleri göz önünde bulundurulduğunda, gerilim idaresinin sağlanması da değerli bir basamak olarak öne çıkıyor. Ayrıyeten tütün eserlerinden uzak durulması ve alkol tüketiminin sonlandırılması, damar sıhhatinin korunmasına katkı sağlıyor” dedi.
‘KONTROL ALTINA ALINMADIĞINDA ÖNEMLİ SONUÇLAR DOĞURABİLİR’
Prof. Dr. Yavuz, hipertansiyonun tedavi edilmediği durumlarda kalp yetmezliği, kalp krizi, inme ve böbrek yetmezliği üzere önemli sıhhat meselelerine neden olabileceğini belirtti. Bu nedenle hastalığın sırf bir tansiyon yüksekliği olarak değil, çok istikametli bir risk faktörü olarak kıymetlendirilmesi gerektiğini tabir eden Prof. Dr. Yavuz, sözlerini şöyle tamamladı:
“Hipertansiyon, erken periyotta fark edilip denetim altına alındığında yönetilebilir bir hastalıktır. Fakat ihmal edildiğinde geri dönüşü olmayan hasarlara yol açabilir. Bu nedenle sistemli takip ve şuurlu yaklaşım büyük değer taşır.”
