Karacaoğlan, Yunus Emre, Âşık Ömer, Âşık Fedai, Âşık Kerem, Pir Sultan Abdal, Ruhsati, Kul Mustafa, Hasan Hüseyin Korkmazgil, Ahmed Arif, Arkadaş Z. Özger ve daha kaçları; hepsinin kelamı, onun sesiyle kulaklarımıza değdi. Aşk da, sevda da, hengame da daima onun sesiyle yüreklerimizde yankılandı: Usta sanatçı Sadık Gürbüz, müzik hayatının 50’inci yılını kutluyor.
İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden mezun olmasına rağmen tercihini sanattan yana kullanan, sekiz yıl süren tiyatro emekçiliğinin akabinde müziğe yönelen, Ruhi Su’nun öğrencisi olarak yetişen, yarım yüzyıllık müzik ömrüne sekiz albüm, üç sinema sineması müziği ve çok sayıda tiyatro bestesi sığdıran Gürbüz, birebir vakitte sinema ve televizyon dünyasındaki oyunculuk çalışmalarıyla da biliniyor.
Gürbüz, 50’inci sanat yılını üç konserle kutlayacak. Gürbüz, yarın saat 20.30’da İstanbul Bülent Ecevit Kültür Merkezi’nde; 15 Mayıs saat 20.30’da İstanbul Caddebostan Kültür Merkezi Büyük Salon’da ve 12 Haziran saat 20.30’da Avcılar Barış Manço Kültür Merkezi’nde dinleyicileriyle buluşacak.
Gürbüz’le, geride bıraktığı 50 yılın izlerini konuştuk…
“TİYATROYU BIRAKMAK ZORUNDA KALDIM”
-50 yıl evvel bu serüven nasıl başladı?
Tiyatrodan ayrıldığımda 1976 idi. Tiyatrodayken oyun müzikleri de yapıyordum. Sinema sinemaları için de yaptım; “Kara Çarşaflı Gelin” (1975), “Kaçak” (1982) ve “Şaşkın Ördek” (1983). Tiyatrodan ayrılmak zorunda kaldıktan sonra öğrencilik devam ediyordu. Halk gecelerinde müzik yapmaya başladım. Sonra müzikten devam ettim.
– Tiyatroyu neden bırakmak zorunda kaldınız?
Biz Muhsin Ertuğrul’un yetiştirdiği özel bir gruptuk. Periyodun iktidarı Muhsin Ertuğrul’u misyondan aldıktan sonra, onun yetiştirdiği bizleri de tiyatrodan uzalaştırdılar.
Ama biz bir arkadaşlarımızla dava açtık. O dava birkaç yıl sonra sonuçlandı ve arkadaşlarımız tiyatroya döndüler. Ben o ortada müzikte yolumu almıştım.
-Ama tekrar de tiyatro ve sinema sevdanızı yitirmediniz…
Evet, Kent Tiyatroları’nda da konuk olarak oynadım, özel tiyatrolarda da konuk olarak oynadım. Sinemada ve dizilerde de roller aldım.
-Peki tiyatro oyunculuğu mu yoksa sinema oyunculuğu mu sizi daha hissettirdi?
Ben çok seviyorum tiyatroyu. Televizyon ve sinema oyunculuğuyla tiyatroya nazaran biraz daha farklı. O küçük nüans ayrılıkları var ancak temelde oyunculuk. Tiyatrodayken sahneye sığdırıyorsunuz kendinizi. Sinemada ya da televizyonda ekrana sığdırıyorsunuz. Bu küçük nüansı çok kıymetli.
Tiyatro çok daha rahattır, canlıdır. Seyirciyle birebirsinizdir, yüz yüzesinizdir ve anında tepki alırsınız. O fevkalade bir şeydir. Sinemada ise kayda alınırsınız, durur bir kenarda. Benim için evvel tiyatro gelir lakin… Tiyatrocu arkadaşlarımızın, ismi olanların dışındaki arkadaşların ömür şartları çok zordur. Yani alkışlanacak bir şey var burada: Tutkudur o.
RUHİ SU ETKİSİ
-Peki bu 50 yılın en kıymetli anısı, sizin için nedir?
Kuşkusuz Ruhi Su’dur. Ruhi Su ile tanışmadan evvel ben bağırıyordum. Türkü söylemeyi bağırmak zannediyordum. Onu aslında lisedeki hocam da söylüyordu. Allah rahmet eylesin Hacer Güngör… Bağırarak türkü söylemek, müzik yapmak değildir kederi ancak bunu bana söylemiyordu. Bütün sınıfa söylüyordu. Zira bize o denli göstermişler, alıştırmışlar. Ancak Ruhi Su, türkünün bağırmak olmadığını, alkışın aldatıcı olduğunu, alkışlara inanılmaması, güvenilmemesi gerektiğini, kalıcı olabilmek için anlatılan şeyler olduğunu bana söyleyen ve beni belirli bir yola yönlendiren Ruhi Su’dur.
-Konserler hakkında konuşalım biraz, müziğe dönelim. Bu fikir nasıl ortaya çıktı?
Bu benim niyetim değildi, “50’nci Sanat Yılı” konseri. Arkadaşların önerdi, yapalım dedim. Biraz tehlikeli yalnız. Zira bizim dinleyici etrafımız biraz dar. Bilet fiyatlarını düşük tutmak zorundasınız. Ancak 50’nci yıl deyince de boyutunu biraz büyük tutacaksınız. Orkestrayı biraz geniş tuttuk. E doğal biraz daha artıyor yük artıyor. Gelen insanların da salona girebilmeleri için, izleyebilmeleri için bilet fiyatlarına düşük tuttum. Fakat tekrar de kaygı taşıyorum. İnsanların ekonomik şartlarını düşünüyorum. Siz nasılsanız, ben nasılsam beşerler da o denli.
-Bu üç konserde, konuk sanatkarlar da olacak mı?
Hayır, olmayacak. Artık madem 50’nci yılımızı yapıyoruz, bu 50 yılda biriktirdiklerinizi o sahnede koymak olanaksız alışılmış fakat örneklemeler sunacağım. Hem eskilerden, insanların kulaklarına giden gidebilen türkülerden söyleyeceğim hem de yenilerden. Deyişlerden ve semahlardan örnekler koyacağım.
-Repertuvarınız hazır öyleyse.
Türküleri seçmekte çok zorlandık. Arkadaşlara diyorum, “şunu çıkartıyoruz”, niçin “çıkartıyorsun” diye kızıyorlar. (Gülüyor) Dinleyici bütün yapıtları duymak ister, ben de isterim alışılmış ancak salonun muhakkak bir müddeti var.
“YAŞAM, KAVGADIR”
-Sadık Gürbüz, dinleyicilerin zihninde nasıl anımsanmak ister?
Şener Şen’in oynadığı bir sinema vardır, onu çok severim: Aşk Sinemalarının Unutulmaz Direktörü. Çok hoş sevda türkülerini seçip söylüyorum. Aşk türkülerini çok seviyorum. Zira ben sevgiye çok ehemmiyet veririm. Dünyanın temelini sevgi olarak görüyorum. Sevgi olmazsa ne ömür olur, ne ömrün istikrarı, ne de katlanılabilir bir tarafı. Barışın da temeli sevgidir, hürmettir. O nedenle ben sevda türkülerine çok ehemmiyet veriyorum. O nedenle aşk türküleriyle, sevda türküleriyle, gurbet türküleriyle anımsanmak isterim.
-Sizin hengame türküleriniz de çok hoş…
Kavga itici geliyor insanlara. Halbuki hayat bir arbededir. Ömür hengamesi veririz değil mi? Hayat arbedesi verirken yumruk yumruğa tekmek tokat değildir bu. Gayret derler. Ömür gayreti derler. O sözcüğü kullanmak istemem. Eski bir sözcük. Ömürle hengame edersiniz. Hayatı, yaşama karşı galip çıkmak için, yenebilmek için hengame edersiniz.
O arbedeyi niye edersiniz, insan üzere yaşayabilmek için edersiniz. Sevgi içerisinde, barış içerisinde değil mi? Karşılıklı dayanışma içerisinde, toplumsal barış içerisinde yaşamak isterseniz. Zira hayat bir arbededir. Siyaset de bir hengamedir. Hayat şartlarının düzeltilmesi için verilen hengamedir. Hayat şartlarının düzeltilmesi için verilen arbededir. O ömür şartlarında ne yoktur? Özgürlük yoktur. Barış yoktur. Adalet yoktur. Hukuk yoktur. Keyfilik vardır. Soygun vardır. Yasa dışılık vardır. Bilmem ne vardır. Yani aklınıza gelen bütün ahlaksızlıklar vardır ömrün içerisinde.
Eğer bunu yönetenler dengeleyemezlerse, ona güçleri yetmiyorsa, siyaset bunun hengamesi verir.
“ÇAMUR DERYASINA KARŞI GAYRET DERNEĞİ KURUN, ÖRGÜTLENİN!”
-Siz toplumcu bir sanatçısınız, bu duruşunuzla 50 yılı geride bıraktınız. Baskı ortamı odağında, geçmişi ve bugünü nasıl kıyaslarsınız?
Ciğerim paramparça oluyor bu soruya karşı. Bu türlü bir şey görülmedi. Bu türlü bir şey, eskilerin tabiriyle tahayyül edilemezdi. Düşünülemezdi bile. Olanaksızdı. Anayasayı dinlemiyorum diyebilmek ne cürettir ya? Adam anayasayı çiğnediği için asıldı. Vatan ihanetten asıldı. Artık Anayasa Mahkemesi’nin kararı kalmadı. Maddesiz ve anayasasız bir ülke haline geldi. Bunu düşünebilir misiniz? Hakkınızı arayamazsınız. Cebinizdeki 5 kuruştan emin olamazsınız. Mal varlığınıza el konuluyor ya… Kapitalizmin özüdür mal varlığı, onun bile teminatı yok artık. Dayanılacak üzere değil. Olmaz diyorsunuz, oluyor, O vakit ne olacak? Olmamalı kardeşim diyebilecek bir örgütlenme olacak. Nerede birleşecekseniz orada birleşeceksiniz. Çamur Deryasına Karşı Gayret Derneği kurun, orada birleşin kardeşim. Zira çamurun içerisindeyiz.
-Yapay zekâ, sanatın bütün alanlarını en çok da müziği etkiliyor. Tartışmaları takip ediyorsunuzdur. Ne diyeceksiniz…
Günümüzde hırsızlık çok gelişti. Artık artık çok kolay hırsızlıklar yapılıyor. Sorgu sual de edilmiyor. Bu türlü bir ortamda hırsızlık olağan sayılır. Yapay zekâ ile yapılanlar hırsızlık. Ve bunun önüne yeniden bir teknik gelişmelerle, yasal gelişmelerle geçilecektir.
-Sizin albümleriniz, dijital platformlarda biraz dağınık. Bununla ilgili bir bilginiz var mı? Bunun sebebini biliyor musunuz?
İşte o da teknik bir hırsızlama. Hiçbirisinde benim müsaadem yok. Benim bilgim yok. Ve bunlardan da benim cebime 1 kuruş girmiş değildir. Artık yeni yeni üstüne gideceğiz. Bu vakte kadar kıymetli değil diyordum. Fakat artık artık bırakacak vakit değil. Üstüne gideceğim.
